«بازاریاب فول استک» آچارفرانسۀ تیمهای بازاریابی است. او متخصصی همهفنحریف است که دانش و مهارتهای متنوعی در حوزههای مختلف بازاریابی دارد. این فرد میتواند طیف گستردهای از وظایف بازاریابی را از مرحلۀ استراتژیگذاری تا اجرا بهتنهایی انجام دهد. به همین دلیل، بازاریابان فول استک برای کسبوکارهای کوچک و استارتاپهایی که به دنبال کاهش هزینه و افزایش بازدهی هستند، انتخابی ایدئال محسوب میشوند.
«بازاریاب فول استک» فقط یک عنوان نیست، بلکه نشاندهندۀ تواناییهای گسترده و ارزشمندی است که میتواند فرصتهای شغلی متنوعی را برای شما ایجاد کند.
در این مطلب از ویپدیا قصد داریم به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه میتوان یک جعبهابزار کارآمد برای بازاریابان فول استک ایجاد کرد. اما قبل از هر چیز، بهتر است دقیقاً بدانیم که بازاریاب فول استک کیست و چه مهارتهایی دارد.
بازاریاب فول استک کیست؟
بازاریاب فول استک (Full Stack Marketer) فردی است که تجربه و دانش گستردهای در کل حوزۀ بازاریابی دارد، هرچند ممکن است در هیچیک از آن حوزهها استاد نباشد.
تسلط بر طیف متنوعی از مهارتها، ازجمله شبکههای اجتماعی، تولید محتوا، سئو و تحلیل دادهها، این متخصص همهفنحریف را به یک دارایی ارزشمند برای کسبوکارها تبدیل میکند، زیرا او قادر است اجرای استراتژیهای بازاریابی را بهطور جامع پیش ببرد.
اصطلاح «بازاریاب فول استک» که از اصطلاح رایجتر «توسعهدهندۀ فول استک» (Full Stack Developer) در حوزۀ فناوری اطلاعات (IT) الهام گرفته شده، توسط مارچلو کالبوچی (Marcelo Calbucci) و مورگان براون (Morgan Brown) ابداع شد. این حرفۀ نسبتاً جدید حاصل نیازهای دنیای دیجیتالِ در حال تکامل ماست.
بازاریابان فول استک اغلب بهعنوان «نینجای بازاریابی» (Marketing Ninja)، «بازاریاب چریکی» (Guerrilla Marketer) یا «گورو بازاریابی» (Marketing Guru) شناخته میشوند. بهطور کلی، بازاریابان فول استک مقاوم، کنجکاو، چندوجهی، دارای مهارتهای نرم قوی، چندپتانسیلی و پرانگیزهاند و هر روز مرزهای جدیدی را (به شیوهای مثبت) جابهجا میکنند.
دانش و تجربۀ بازاریابان فول استک در چه زمینههایی است؟
بهطور معمول، یک بازاریاب فول استک در زمینههای زیر دارای دانش پایه است:
- نگارش انواع محتوا و بهویژه بلاگنویسی
- کپیرایتینگ
- داستانسرایی
- تحقیق
- بهینهسازی موتورهای جستوجو (سئو)
- توسعۀ وب
- طراحی وب
- جمعآوری و مدیریت داده (A/Bتست و…)
- تحلیل داده
- گزارشدهی
- هک رشد
- اینفلوئنسر مارکتینگ
- بازاریابی شبکههای اجتماعی
- روابط عمومی (PR)
- پشتیبانی مشتری
- ایجاد و بهینهسازی صفحۀ فرود
- بهینهسازی فراخوان به اقدام (CTA)
- بهینهسازی برای موبایل
- طراحی تجربۀ کاربری (UX)
- برندسازی و جایگاهیابی برند
- HTML (عمدتاً برای وردپرس)
- بازاریابی محتوایی
- بازاریابی ویدئویی
- بازاریابی ایمیلی
- بازاریابی موبایلی
- تبلیغات پولی (PPC و…)
درواقع، بازاریابان فول استک میتوانند خود را با هر شرایطی وفق دهند، بدون اینکه به یادگیری اصول اولیۀ یک رشته یا تکنیک جدید نیاز داشته باشند. آنها بسیار انعطافپذیرند و میتوانند بدون مشکل، بین پروژهها، تیمها و وظایف جابهجا شوند.
نقشهای اصلی یک بازاریاب فول استک
بدین ترتیب، مهمترین و متداولترین نقشهای یک بازاریاب فول استک عبارتاند از:
- استراتژی بازاریابی: یک بازاریاب فول استک میتواند با تحلیل عمیق رقبا، شناخت دقیق بازار هدف و درک چالشهای موجود، یک استراتژی بازاریابی جامع و مبتنی بر داده برای کسبوکارها طراحی کند.
- تحلیل داده و گزارشدهی: این افراد پس از تعیین اهداف مشخص، با استفاده از ابزارهای تحلیل داده، عملکرد کمپینهای بازاریابی را اندازهگیری میکنند و گزارشهای دقیق و قابل فهمی ارائه میدهند. آنها بهسرعت نقاط قوت و ضعف استراتژیهای بازاریابی را شناسایی میکنند و پیشنهادهایی برای بهبود آنها ارائه میدهند.
- کپیرایتینگ: توانایی نوشتن متنهای جذاب و متقاعدکننده برای سایت، شبکههای اجتماعی و سایر کانالهای ارتباطی، ازجمله مهارتهای کلیدی این افراد است. کلمات مناسب میتوانند تأثیر قابل توجهی بر تصمیمگیری مشتریان داشته باشند.
- سئو (SEO): بهبود رتبۀ سایت در نتایج جستوجوی گوگل، یکی از مهمترین اهداف هر کسبوکاری است. یک بازاریاب فول استک میتواند با بهرهگیری از تکنیکهای مختلف سئو، سایت شما را برای موتورهای جستوجو بهینه کند.
- تبلیغات آنلاین: این افراد با انواع مختلف تبلیغات آنلاین مانند تبلیغات گوگل و تبلیغات شبکههای اجتماعی آشنایی دارند و میتوانند کمپینهای تبلیغاتی مؤثری را برای جذب مشتریان جدید طراحی و اجرا کنند.
- استراتژی محتوای دیجیتال: تولید محتوای باکیفیت و توزیع آن در کانالهای مختلف، ازجمله مهمترین وظایف یک بازاریاب فول استک است. این افراد با تولید محتوای جذاب و مفید میتوانند مخاطبان را بهسمت برند جذب کنند و وفاداری آنها را افزایش دهند.
- توسعۀ وب (سطح مقدماتی): اگرچه یک بازاریاب فول استک به دانش برنامهنویسی حرفهای نیازی ندارد، اما توانایی انجام تغییرات جزئی در سایت، مانند بهروزرسانی محتوا یا افزودن عناصر جدید، میتواند بسیار مفید باشد.
- طراحی گرافیک (سطح مقدماتی): هرچند یک بازاریاب فول استک با یک طراح حرفهای برابر نیست، اما داشتن مهارتهای طراحی گرافیک برای تولید تصاویر، لوگوها و سایر عناصر بصری میتواند به بهبود ظاهر و جذابیت مطالب بازاریابی کمک کند. بازاریابان فول استک باید بتوانند گرافیکهای ساده را در برنامههای رایگانی مانند کانوا (Canva) تولید کنند.
برای بازاریابان فول استک، هیچ دو روزی مثل هم نیست. تصور کنید بهعنوان یک بازاریاب فول استک در یک کسبوکار نوپای محلی استخدام شدهاید که مشتاقانه در پی جایگاهیابی برند خود در بازار است. مأموریت اصلی شما افزایش دیدهشدن برند و جذب مشتریان بیشتر است.
بنابراین، روز اول ممکن است اقدام به راهاندازی یک کمپین تبلیغاتی پرداخت به ازای کلیک (PPC) کنید تا خریداران بالقوه را به سایت هدایت کنید. روز بعد، شاید تمرکز خود را روی توسعۀ یک استراتژی محتوایی قوی برای شبکههای اجتماعی بگذارید.
در ادامه میتوانید بر همکاری متمرکز شوید؛ هماهنگی با طراحان یا فیلمبرداران برای تولید گرافیکهای جذاب یا محتوای ویدئویی گیرا برای کانالهای شبکههای اجتماعی. روز دیگر شاید به بررسی عمیق دادههای تحلیلی، ارزیابی اثربخشی تلاشهای بازاریابی با بررسی عملکرد کمپین تبلیغاتی و تهیۀ یک گزارش ماهانۀ دقیق بپردازید. این انعطافپذیری یکی از ویژگیهای بارز بازاریابان فول استک است که میتواند به پذیرش حجم بالای کار و فرسودگی شغلی منجر شود.
برای اینکه در این مسیر موفق باشید، باید بتوانید از ابزارها و تکنولوژیهای جدید به بهترین شکل استفاده کنید. برای مثال، با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میتوانید بسیاری از کارهای تکراری را خودکار کنید و زمان بیشتری را به انجام کارهای خلاقانه و استراتژیک اختصاص دهید.
مزایای تبدیلشدن به یک بازاریاب فول استک
بازاریابی فول استک یک انتخاب شغلی پایدار است، زیرا نوعی انعطافپذیری و تنوع را ارائه میدهد که شما را به یک دارایی حیاتی برای هر تیم بازاریابی تبدیل میکند. با داشتن مجموعهای از مهارتها، میتوانید در صنایع مختلف مشغول به کار شوید و فرصتهای شغلی و درآمدی بیشتری را برای خود ایجاد کنید.
برای مثال، دادههای Glassdoor نشان میدهد که بازاریابان فول استک در ایالاتمتحده معمولاً حدود ۵۵۰۰۰ دلار در سال درآمد دارند، درحالیکه شاغلان در مناطق پرتقاضایی مانند سانفرانسیسکو و نیویورک میتوانند درآمد ۶رقمی و بیشتر نیز داشته باشند.
چرا بازاریابان فول استک برای کسبوکارها ارزشمندند؟
یک بازاریاب فول استک ارزش زیادی برای کسبوکارها به ارمغان میآورد. توانایی مدیریت همزمان چندین پروژه، سادهسازی فرایندها و کاهش نیاز به یک تیم بزرگتر، ازجمله مزایای حضور چنین فردی در سازمانهاست. این امر کاهش هزینههای بالاسری و افزایش بهرهوری در کانالهای مختلف بازاریابی را درپی دارد. برخی از مهمترین مزایای استخدام چنین فردی برای کسبوکارها عبارت است از:
- کاهش نیاز به نظارت: بازاریابان فول استک معمولاً مستقل و خودانگیختهاند، بنابراین نیاز به نظارت مداوم توسط مدیران کاهش مییابد.
- کاهش هزینهها: توانایی این افراد در انجام وظایف مختلف، نیاز به استخدام نیروی انسانی جداگانه برای هر نقش را کاهش میدهد.
- تسریع چرخۀ توسعه: حذف نیاز به همکاریهای متعدد در طول چرخۀ توسعۀ محصول، به سرعتبخشیدن به این فرایند منجر میشود.
- تنوعبخشی به استراتژی: بازاریابان فول استک میتوانند با فعالیت در زمینههای مختلف، ایدههای نوآورانهای را اجرا کنند. ممکن است در آغاز هفته یک صفحۀ فرود جدید و جذاب، روز بعد یک ویدئوی تبلیغاتی برای شبکههای اجتماعی و در پایان هفته یکسری پست بلاگ جدید داشته باشید. محدودیتی وجود ندارد!
- توانایی آزمایش ایدههای جدید: چنین فردی همیشه به دنبال ایدههای جدید است تا بتواند استراتژی بازاریابی خود را گسترش دهد.
یک بازاریاب فول استک میتواند بهتنهایی در نقش یک تیم بازاریابی کوچک عمل کند. بدین ترتیب، در هزینههای بازاریابی کسبوکارها صرفهجویی میشود و میتوانند با پولی که پسانداز میکنند، ابزارهای حرفهای و کاربردی بخرند. این ابزارها کمک میکنند تا با مشکلات مختلف بازاریابی مقابله کنید و درعینحال، از خطر فرسودگی شغلی در امان بمانید.
معرفی یک جعبهابزار کارآمد برای بازاریابان فول استک
همانطور که گفتیم، بازاریابان فول استک برای جلوگیری از فرسودگی شغلی باید از ابزارها و نرمافزارهای مختلف کمک بگیرند. بیایید به چند نمونه از مهارتهای مورد نیاز و ابزارهایی که میتوانند این وظایف را سادهتر کنند، نگاهی بیندازیم.
ما پیش از این ابزار سمراش (Semrush) را معرفی کردهایم. هرچند این پلتفرم یک پایۀ عالی برای نیازهای بازاریابی شماست، App Center آن، ابزارهای انعطافپذیر و سفارشیای را ارائه میدهد که میتوانید از آنها برای پیشبرد وظایف بازاریابی فول استک خود بهره ببرید.
1) بهینهسازی موتورهای جستوجو (SEO)
بهینهسازی موتورهای جستوجو یا سئو (SEO) اقداماتی است که انجام میدهیم تا سایت ما در نتایج جستوجوی گوگل و دیگر موتورهای جستوجو بالاتر بیاید و بیشتر دیده شود. برای این کار، باید بدانیم مردم چه کلماتی را در گوگل جستوجو میکنند و محتوای سایتمان را طوری تنظیم کنیم که با این کلمات مرتبط باشد.
یک بازاریاب فول استک اصول اولیۀ سئو و تحقیق کلمات کلیدی را میداند و میتواند سایت را برای موتورهای جستوجو بهینهسازی کند. البته برای کارهای پیچیدهتر، بهتر است از یک متخصص سئو کمک بگیرید.
پلتفرم Semrush ابزارهای متعددی را برای سادهسازی تلاشهای سئوی شما ارائه میدهد، ازجمله:
- ابزار جادوگر کلمات کلیدی (Keyword Magic Tool)
- تحلیل سایت (Site Audit)
- تحلیل بکلینک (Backlink Analytics)
- تحقیق ارگانیک (Organic Research)
این ابزارها پشتیبانی گستردهای برای نیازهای استاندارد سئوی شما فراهم میکنند.
برای وظایف تخصصیتر مانند مدیریت سئوی تجارت الکترونیک یا بهینهسازی استراتژیهای یوتیوب، میتوانید از امکانات مجموعۀ SEO (SEO Collection) در Semrush App Center استفاده کنید، ازجمله:
- تحلیلگر شکاف SERP (SERP Gap Analyzer): شکافهای کلمات کلیدی را شناسایی میکند تا از آنها برای صعود در نتایج جستوجو استفاده کنید.
- Semrush Local: به شما کمک میکند تا در نتایج جستوجوی محلی رتبۀ بالاتری کسب کنید.
- تحلیلگر کلمات کلیدی برای یوتیوب (Keyword Analytics for YouTube): این ابزار به شما کمک میکند تا بفهمید مردم در یوتیوب به دنبال چه موضوعاتی هستند. با استفاده از این اطلاعات، میتوانید ویدئوهای خود را طوری بسازید که بیشتر دیده شوند و رتبۀ بهتری در نتایج جستوجوی یوتیوب بگیرند.
2) تولید محتوا
تولید انواع محتوا یک مهارت اصلی برای بازاریابان فول استک است. توانایی نوشتن پستهای بلاگ، ساخت ویدئو، طراحی اینفوگرافیک و تولید محتوای شبکههای اجتماعی، شما را به نوعی دارایی ارزشمند برای هر کسبوکاری تبدیل میکند.
مجموعۀ تولید محتوای سمراش (Content Creation Collection) برنامههایی برای برنامهریزی، تولید و بهینهسازی محتوا ارائه میدهد.
برای مثال:
- دستیار نگارش هوش مصنوعی (AI Writing Assistant): در تولید سریع محتوای باکیفیت و بهینهسازیشده برای سئو کمک میکند.
- ContentShake AI: از هوش مصنوعی و دادههای Semrush برای سادهسازی تولید محتوای بهینهسازیشده استفاده میکند.
- پلتفرم بازاریابی ویدئویی (Video Marketing Platform): ویدئوها را ضبط، ویرایش، پخش زنده و ذخیره میکند.
3) بازاریابی شبکههای اجتماعی
یک بازاریاب فول استک در شبکههای اجتماعی کارهای زیادی انجام میدهد. مثلاً او باید بداند چه پستهایی را در چه زمانی منتشر کند تا بیشترین تأثیر را بگذارد و با دنبالکنندگانش ارتباط خوبی برقرار کند. همچنین، باید آمار شبکههای اجتماعی را بررسی کند تا بفهمد کدام پستها موفقتر بودهاند و استراتژیهایش را براساس این اطلاعات بهبود بخشد. هدف اصلی این کار، دیدهشدن بیشتر برند و تبدیل دنبالکنندگان به مشتری است.
مجموعۀ شبکههای اجتماعی سمراش (Social Media Collection) ابزارهایی برای برنامهریزی پستها، تحلیل تعامل و بهینهسازی استراتژیهای محتوا ارائه میدهد.
برای مثال:
- Semrush Social: پروفایلها و محتواهای شما را در چندین پلتفرم مدیریت و بهینه میکند.
- تحلیلگر اینفلوئنسر (Influencer Analytics): به شما کمک میکند تا اینفلوئنسرهای مناسب برای برندتان را پیدا کنید. با استفاده از این ابزار، میتوانید افراد تأثیرگذاری را پیدا کنید که ارزشها و مخاطبانشان به برند شما نزدیک است و از طریق همکاری با آنها، برندتان را به مخاطبان بیشتری معرفی کنید.
- تولیدکنندۀ محتوای شبکههای اجتماعی با هوش مصنوعی (AI Social Content Generator): با کمک هوش مصنوعی، محتوای جذاب شبکههای اجتماعی تولید میکند.
4) تحلیل دادههای بازاریابی
بهعنوان یک بازاریاب فول استک، میتوانید از تجزیهوتحلیل دادهها برای ارزیابی نتایج کمپینها، سنجش رفتار مصرفکننده و اصلاح تکنیکهای بازاریابی استفاده کنید.
این کار از طریق جمعآوری و نظارت بر دادهها از کانالهای مختلف و استخراج بینشهای عملی از آنها، به پیشبینی روندها و بهبود بازگشت سرمایه کمک میکند. اما نیازی نیست که حتماً یک متخصص داده باشید تا اعداد را درک کنید. ابزارهای خاصی برای کمک به شما طراحی شدهاند.
مجموعۀ تحلیلها و گزارشهای سمراش (Analytics and Reports Collection) برنامههایی برای بهبود گردش کار داخلی، برنامهریزی گزارشها و پشتیبانی از تصمیمگیری مبتنی بر داده ارائه میدهد.
برای مثال:
- AI Narratives for GA4: دادههای گوگل آنالیتیکس را به گزارشهای آسان و قابل فهم تبدیل میکند.
- Map Rank Tracker: عملکرد سئوی محلی شما را در مکانهای جغرافیایی مختلف نظارت میکند و گزارش میدهد.
- Agency Growth Kit: به شما در جذب مشتریان جدید، سفارشیکردن گزارشها و مدیریت مشتریان نامحدود کمک میکند.
5) تبلیغات
بهعنوان یک بازاریاب فول استک، باید بدانید اجرای یک کمپین تبلیغاتی در چه زمانی اثربخشتر است و برای کسبوکاری که با آن همکاری میکنید، کدام کانالهای تبلیغاتی بهترین گزینهاند.
مجموعۀ تبلیغات سمراش (Advertising Collection) با ارائۀ ابزارهایی برای بهینهسازی کمپینهای تبلیغاتی شما، از مرحلۀ تولید محتوا تا ردیابی و بهینهسازی نرخ تبدیل، به شما کمک میکند.
برای مثال:
- ai: با استفاده از هوش مصنوعی، تعداد زیادی محتوا و متن تبلیغاتی با نرخ تبدیل بالا تولید میکند.
- AdClarity – Advertising Intelligence: با ارائۀ اطلاعات عمیق دربارۀ استراتژیهای تبلیغاتی، هزینهها و ایمپرشن تبلیغات رقبا، به شما این امکان را میدهد تا ببینید چه چیزی برای آنها کارساز بوده است.
- Ads Launch Assistant: فرایند راهاندازی و مدیریت کمپینهای تبلیغاتی گوگل ادز را سادهسازی میکند.
6) پایش رسانهای
پایش رسانهای جنبۀ مهمی از مدیریت برند است که شامل ردیابی حضور برند شما در رسانههای مختلف میشود. این کار برای درک افکار عمومی و مدیریت مؤثر شهرت برندها ضروری است.
مجموعۀ پایش رسانهای سمراش (Media Monitoring Collection)، برنامههایی را ارائه میدهد که به شما امکان میدهد ذکر نام برند در رسانهها را ردیابی کنید، احساسات مخاطبان را تحلیل کنید و به بازخوردها در پلتفرمهای مختلف پاسخ دهید. این قابلیت باعث میشود از آنچه دربارۀ برند شما گفته میشود آگاه باشید و برای حفظ یک تصویر مثبت بهصورت استراتژیک واکنش نشان دهید.
برای مثال:
- پایش رسانهای (Media Monitoring): ذکر نام برند را در پلتفرمهای رسانهای مختلف ردیابی و تحلیل میکند.
- پایش برند (Brand Monitoring): ذکر نام و احساسات آنلاین دربارۀ برند شما را رصد میکند.
- مدیریت بازخورد (Review Management): به شما امکان میدهد کنترل بازخوردهای مخاطبان را در دست بگیرید.
چگونه یک بازاریاب فول استک شویم؟
برای تبدیلشدن به یک بازاریاب فول استک، باید در طیف گستردهای از جنبههای بازاریابی آموزش ببینید و تجربه کسب کنید. با دورههای مقدماتی بازاریابی را شروع کنید و سپس بهسمت آموزشهای تخصصی در بازاریابی دیجیتال، تحلیل داده، سئو و شبکههای اجتماعی حرکت کنید.
در ویپدیای صباویژن هم میتوانید مقالات متعددی با موضوع بازاریابی و تبلیغات، ابزارگشاییها، کتابچههای الکترونیکی و نیز پادکستهایی را بیابید و با آنها آموزش ببینید. لغتنامۀ صباویژن نیز مرجع مفیدی برای شما در این مسیر خواهد بود.
از سوی دیگر، باید مهارتهای عملی خود را از طریق کارآموزی یا مشاغل سطح ابتدایی تقویت کنید و دانشتان را با جدیدترین ابزارها و روندها بهروز نگه دارید. کارکردن با پلتفرمهای بازاریابی مختلف، تجربۀ شما را غنی میکند و به پیشرفت شغلیتان از دستیار بازاریابی تا مدیر بازاریابی یا مدیر ارشد بازاریابی کمک میکند.
سخن پایانی
بازاریابی فول استک میتواند یک انتخاب شغلی رضایتبخش برای افرادی باشد که عاشق چالشهای گوناگون و یادگیری مهارتهای متنوعاند. آیا از یادگیری و استفاده از فناوریها و استراتژیهای جدید در یک محیط پویا لذت میبرید؟ اگر چنین است، شما میتوانید یک بازاریاب فول استک شوید.
منابع
سؤالات متداول
بازاریاب فول استک چه کسی است؟
بازاریاب فول استک (Full Stack Marketer) فردی است که در تمام جنبههای بازاریابی، از استراتژی تا اجرا، دانش و تجربه دارد. او مثل یک آچارفرانسه برای تیمهای بازاریابی است و میتواند طیف گستردهای از وظایف را انجام دهد.
چرا بازاریاب فول استک برای کسبوکارها ارزشمند است؟
بازاریابان فول استک به کسبوکارها کمک میکنند تا با صرف هزینۀ کمتر، بازدهی بیشتری داشته باشند. آنها میتوانند چندین نقش را بهتنهایی ایفا کنند و بهسرعت به تغییرات بازار واکنش نشان دهند.
چه مهارتهایی برای تبدیلشدن به یک بازاریاب فول استک لازم است؟
یک بازاریاب فول استک باید به مهارتهایی مانند سئو، تولید محتوا، تحلیل داده، بازاریابی شبکههای اجتماعی و کپیرایتینگ مسلط باشد. همچنین، داشتن دانش اولیه از طراحی وب و برنامهنویسی نیز مفید است.
چگونه میتوان یک بازاریاب فول استک شد؟
برای تبدیلشدن به یک بازاریاب فول استک، باید در دورههای آموزشی بازاریابی شرکت کنید، تجربۀ عملی کسب کنید و همواره خود را با آخرین فناوریها و روندهای بازاریابی بهروز نگه دارید. همچنین، استفاده از ابزارهای بازاریابی مانند Semrush میتواند بسیار مفید باشد.