اگر در میان گاوهای قهوهای و معمولی یک گاو بنفش ببینید، قطعاً توجهتان به این گاو متفاوت جلب میشود و احتمالاً دربارۀ آن با اطرافیان خود صحبت خواهید کرد. استراتژی گاو بنفش درواقع نوعی مزیت رقابتی است که باعث میشود کسبوکار شما از دیگران متمایز شود و مشتریان وفاداری پیدا کند.
در این مطلب از ویپدیا قصد داریم به شما راهکارهای نوینی را برای استفاده از استراتژی گاو بنفش در بازاریابی ارائه دهیم. به این منظور، از کسبوکارهایی که از این استراتژی استفاده کردهاند نام خواهیم برد. همچنین، دربارۀ اجرای استراتژی گاو بنفش در کسبوکار و ارتباط این روش با دیجیتال مارکتینگ به شما توصیههایی خواهیم کرد تا متوجه شوید که چگونه میتوانید خلاقیت و نوآوری را در کار خود به کار گرفته و از روشهای سنتی فاصله بگیرید.
گاو بنفش (Purple cow) چیست؟
گاو بنفش اصطلاحی است که توسط ست گودین، نویسنده و متخصص بازاریابی، برای توصیف محصولات و خدماتی که بسیار جذاب، منحصربهفرد و قابل توجه هستند، به کار برده شده است.
گودین معتقد است که در بازار رقابتی امروز، تنها راه موفقیت برای یک کسبوکار این است که چیزی را ارائه کند که مردم واقعاً میخواهند درموردش صحبت کرده و آن را به دیگران معرفی کنند.
گودین این اصطلاح را از تجربهاش از دیدن گاوهای قهوهای در مزارع فرانسه الهام گرفته است. او میگوید که اگر بین آن گاوها یک گاو بنفش وجود داشته باشد، قطعاً توجه همه را به خود جلب میکند و ماندگار میشود. برای مثال، برندهایی مثل اپل، استارباکس، گوگل و آمازون را میتوان بهعنوان گاوهای بنفش در بازارهای مختص به خود شناخت. این برندها با ارائۀ محصولات و خدمات نوآورانه، کیفیت بالا، تجربۀ مشتری عالی و ارزشهای اجتماعی و اخلاقی از سایر رقبا متمایز و باعث وفاداری مشتریان شدهاند.
کتاب گاو بنفش چیست؟
این کتاب یکی از معروفترین و پرفروشترین کتابهای بازاریابی است که ست گودین، یکی از رهبران این حوزه، نوشته است. کتاب گودین به شما نشان میدهد که چگونه میتوانید محصول یا خدمتی بسازید که از رقبا متمایز شود و مورد توجه مشتریان قرار گیرد. کتاب در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و تاکنون به بیش از ۳۵ زبان ترجمه شده است.
کتاب گاو بنفش براساس مفهوم گاو بنفش نوشته شده است. گاو بنفش یک استعاره برای چیزی است که بسیار جالب و خاص باشد و در میان چیزهای معمولی و خستهکننده برجسته شود. نویسنده در این کتاب میگوید که برای موفقیت در بازار رقابتی امروزی، کافی نیست که فقط تبلیغات خوبی داشته باشید، بلکه باید محصول یا خدمتی ارائه کنید که خودش را تبلیغ کند. یعنی چیزی که مشتریان از آن متحیر شوند، دربارۀ آن صحبت و آن را به دیگران معرفی کنند؛ که به این روش، بازاریابی ویروسی میگویند.
گودین در این کتاب به شما نشان میدهد که چگونه میتوانید گاو بنفش خود را بسازید. او میگوید که باید ابتکار عمل داشته باشید، ریسکپذیر باشید، مشتریان اولیه را هدف قرار دهید و همیشه نوآوری کنید. ست گودین همچنین از کسبوکارهایی مثال میآورد که با استفاده از این استراتژی موفق شدهاند؛ مانند اپل، نتفلیکس، تسلا و ایربیانبی. همۀ این موارد با ارائۀ راهحلهای نوین و منحصربهفرد، مشکلات مشتریان را حل کرده و صنایع خود را دگرگون کردهاند.
استراتژی گاو بنفش چیست؟
استراتژی گاو بنفش نوعی رویکرد بازاریابی است که بر این اصل بنا شده است که راه موفقیت در بازارهای رقابتی، از قرارگرفتن در کانون توجه میگذرد.
این استراتژی به شما کمک میکند که از روشهای سنتی و کسلکنندۀ بازاریابی فاصله بگیرید و بهجای آن، محصول خود را بهگونهای طراحی و ارائه کنید که مشتریان را شگفتزده و وفادار کند.
برای مثال، شرکت اپل با ارائۀ محصولاتی مانند آیفون، آیپد و مک بوک و به تازگی ویژن پرو، به یک گاو بنفش در صنعت فناوری اطلاعات تبدیل شد و توانست بازار را به انحصار خود دربیاورد.
یا در مثالی دیگر، شرکت استارباکس با ارائۀ تجربۀ منحصربهفرد و متنوع از قهوههای مختلف، یک گاو بنفش در صنعت قهوه شد و توانست مشتریان خود را به مشتریانی متعهد و وفادار تبدیل کند. این دو شرکت با استفاده از استراتژی گاو بنفش توانستند محصولات و خدمات خود را بهعنوان یک استاندارد جدید در بازار معرفی کنند و از رقبای خود پیشی بگیرند.
تکنیک گاو بنفش با توجه به نحوه اجرای آن میتواند بر کسبوکار شما تأثیر مثبت یا منفی بگذارد. تأثیر مثبت این تکنیک میتواند به شما کمک کند:
- در یک بازار شلوغ مزیت رقابتی به دست آورید.
- یک پایگاه طرفداران وفادار ایجاد کنید که از برند شما حمایت میکنند.
- برای محصولات یا خدمات خود یک قیمت عالی دریافت کنید.
- نوآوری داشته باشید و صنعت خود را رهبری کنید.
از جمله تأثیرات منفی این تکنیک نیز عبارتاند از:
- اگر محصولات یا خدمات شما مورد استقبال قرار نگرفت، خطر شکست یا واکنش منفی را افزایش میدهد.
- برای توسعه و بازاریابی به زمان، پول و خلاقیت بیشتری نیاز دارد.
- برخی مشتریانی را که وضعیت موجود یا جریان اصلی را ترجیح میدهند، از خود دور میکند.
- دعوت به رقابت و تقلید بیشتر از سایر مشاغل را به دنبال دارد.
بنابراین، تکنیک گاو بنفش برای هر کسبوکاری کارساز نیست. بهکارگیری این روش به تحقیق، برنامهریزی، آزمایش و اجرای دقیق نیاز دارد تا محصول یا خدمات قابل توجهی ایجاد کنید که مخاطب هدف شما ترغیب به استفاده و خریدِ آن شود. همچنین، باید دائماً گاو بنفش خود را کنترل و بهروز کنید تا آن را تازه و مرتبط نگه دارید؛ چرا که ممکن است جذابیت خود را از دست بدهد و تبدیل به یک گاو قهوهای (مانند سایر برندها، محصولات و خدمات معمولی) دیگر شود.
اصطلاح گاو بنفش از کجا آماده است؟
این نامگذاری از زمانی به وجود آمده است که ست گودین یک گله از گاوها را مشاهده میکند و بعد از مدتی خسته میشود. او با خود فکر میکند که اگر در میان این گاوهای سفید و سیاه، گاو بنفشرنگی وجود داشت، باز هم خسته میشد؟ او اسم این ایده را گاو بنفش گذاشت و بعد از مدتی، این ایده را در برنامههای اقتصادی کسبوکارها نیز ایجاد کرد.
استفاده از تکنیک گاو بنفش چه تأثیری بر کسبوکار شما دارد؟
استفاده از تکنیک گاو بنفش میتواند تأثیر مثبتی بر کسبوکار شما داشته باشد. برخی از این تأثیرات عبارتاند از:
- افزایش آگاهی از برند و محصول شما در بازار
- ایجاد ارزش افزوده و تفاوت نسبت به رقبا
- جذب مشتریان جدید و وفادار
- افزایش فروش و سود
- توصیۀ محصول شما توسط مشتریان راضی
- ارتقای خلاقیت و نوآوری در کسبوکار
برای مثال، شرکت اپل یکی از موفقترین شرکتهایی است که از تکنیک گاو بنفش استفاده کرده است. این شرکت محصولاتی را با طراحی زیبا، کیفیت بالا، قابلیتهای منحصربهفرد و رابط کاربری ساده و کارآمد ارائه کرده و توجه بسیاری از مشتریان را به خود جلب کرده است.
ارتباط استراتژی گاو بنفش با دیجیتال مارکتینگ چیست؟
استراتژی گاو بنفش و دیجیتال مارکتینگ دو مفهوم مرتبط هستند. استراتژی گاو بنفش یک روش بازاریابی است که به شرکتها کمک میکند تا محصولات و خدمات منحصربهفرد، جذاب و قابل توجهی ارائه دهند که مشتریان را به وجد بیاورند و از رقبا متمایز شوند.
دیجیتال مارکتینگ نیز نوعی روش ارتباطی است که از کانالهای دیجیتال مانند سایتها، شبکههای اجتماعی، ایمیل و اساماس استفاده میکند تا با مخاطبان خود تعامل برقرار کند و اهداف بازاریابی خود را دنبال کند.
ارتباط استراتژی گاو بنفش و دیجیتال مارکتینگ این است که هر دو به شرکتها کمک میکنند تا در دنیای رقابتی امروز بتوانند ارزش افزودهای برای مشتریان خود ایجاد کنند و با ایجاد تفاوت و ابتکار، برند خود را معرفی و تقویت کنند. استراتژی گاو بنفش میتواند به شرکتها کمک کند تا با استفاده از دیجیتال مارکتینگ، محصولات و خدمات خود را به روشهای جدید و خلاقانهای به مخاطبان خود نشان دهند و باعث افزایش بازدید، تبادل، وفاداری به برند و خرید شوند.
چگونه استراتژی گاو بنفش را اجرا کنیم؟
حالا که با ارتباط بین استراتژی گاو بنفش و دیجیتال مارکتینگ آشنا شدید، لازم است تا با 4 مرحلۀ اجرای این استراتژی که در ادامه به معرفی آنها میپردازیم، آشنا شوید.
- شناسایی بازار و مخاطبان: در مرحلۀ اول، ابتدا باید بازار و مخاطبان هدف خود را شناسایی و تحلیل کنید. باید ببینید رقبای شما چه محصولات یا خدماتی را ارائه میدهند و چه نیازها، انتظارات و دردسرهایی را برای مشتریان حل میکنند. سپس ببینید شما چه چیزی را میتوانید بهتر، متفاوتتر، سادهتر، ارزانتر، سریعتر یا ارزشمندتر از آنها، به مخاطبانتان ارائه دهید.
- ایدهپردازی: در مرحلۀ دوم باید ایدۀ خود را برای ایجاد گاو بنفش توسعه دهید. این ایده باید مبتنی بر تفاوتها و ارزشهایی باشد که شما نسبت به رقبا دارید و بتواند مشتریان را به وجد بیاورد و از رقبا جدا کند. ایدۀ شما باید جدید، خلاقانه، مفید، قابل اندازهگیری و قابل اجرا باشد.
- طراحی محصول: مرحلۀ بعدی در رابطه با این موضوع است که باید ایدۀ خود را به محصول یا خدمت تبدیل کرده و آن را آزمایش کنید. برای این کار باید بازخورد مشتریان را جمعآوری و ارزیابی کنید. همچنین، نقاط قوت و ضعف، و فرصتها و تهدیدهای ایدۀ خود را شناسایی کنید. بهعلاوه، باید هزینهها، درآمدها، ریسکها و بازدهی ایدۀ خود را محاسبه کنید و ببینید آیا ایدۀ شما ارزش سرمایهگذاری و تولید و عرضه را دارد یا نه.
- عرضۀ محصول: در مرحلۀ آخر و پس از بررسیهای میدانی، باید محصول/خدمت خود را به بازار عرضه کنید و با استفاده از تکنیکهای مختلف و مؤثر بازاریابی مانند دیجیتال مارکتینگ، آن را به مخاطبان خود معرفی کنید. برای این کار باید کانالهای مناسبی را برای ارتباط با مشتریان انتخاب کنید و استراتژیهایی را برای جذب، حفظ و وفادارسازی مشتریان پیادهسازی کنید. همچنین باید محتوای جذاب و متناسب با ایدۀ خود را تولید و منتشر کنید و با استفاده از ابزارهای اندازهگیری، عملکرد و نتایج ایدۀ خود را پایش کرده و بهبود بخشید.
این چهار مرحله میتوانند به شما کمک کنند تا استراتژی گاو بنفش را بهدرستی اجرا کنید و محصول یا خدمتی را ارائه دهید که برای مشتریان شما جذاب و قابل توجه باشد. البته باید به یاد داشته باشید که گاو بنفش شما ممکن است با گذر زمان عادی و کسالتآور شود. همچنین، باید همیشه در حال خلقکردن باشید تا گاو بنفش جدیدی را به بازار عرضه کنید.
مثالهایی از اجرای تکنیک گاو بنفش
در ادامه، به نمونههایی از برندهای موفق که از تکنیک گاو بنفش در ارائۀ محصولات و خدماتشان استفاده کردهاند، اشاره میکنیم:
نایکی (Nike)
نایکی به طور تخصصی بر روی بازار کفش و لباس ورزشی تمرکز دارد. این برند از استراتژی گاو بنفش استفاده میکند و به طور مداوم در حوزۀ ورزش و فعالیتهای وابسته به آن دست به خلاقیت و نوآوری در طراحی محصول و عرضۀ میزند. نتیجۀ این امر نیز افزایش شناخت مخاطبان و مصرفکنندگان از این برند و محصولات آن شده است.
فراری (Ferrari)
فراری به عنوان یک برند معتبر و نامدار در خودروهای لوکس و اسپرت شناخته میشود. این شرکت از استراتژی گاو بنفش بهره میبرد و تمرکز خود را بر تولید خودروهای باکیفیت و استفاده از متریالهای گرانقیمت و منحصربهفرد گذاشته است. استفاده از چنین رویکردی باعث شده است که فراری یک بازار هدف اختصاصی برای خود ایجاد کند.
رالف لورن (Ralph Lauren)
رالف لورن به عنوان یک برند لوکس در زمینه مد و لباس شناخته میشود. این برند به طور مداوم بر تولید پوشاک با استایل کلاسیک و مدرن کار میکند و این تمرکز باعث ایجاد هویت خاصی از برند شده و در طول مدتزمان فعالیت خود، مشتریان وفادار بسیاری را به خود جذب کرده است.
شیائومی (Xiaomi)
شیائومی به عنوان یک برند تولید کننده گوشیهای هوشمند و لوازم جانبی متنوع، از آغاز فعالیت خود به استراتژی گاو بنفش پایبند بوده است. این برند بر ارائۀ محصولات با کیفیت بالا و با قیمت مقرونبهصرفه تمرکز دارد که باعث جلب توجه مخاطبان و مشتریان بسیاری در سراسر دنیا شده است.
شوپارد (Chopard)
شوپارد یک برند معروف در زمینه ساعت و جواهرات لوکس است. این برند با تمرکز بر ارائۀ محصولات با دقت و کیفیت بالا و طراحیهای منحصر به فرد، تلاش کرده است تا به تکنیک گاو بنفش پایبند باشد و نتیجۀ آن، ایجاد تصویری از برند در میان مخاطبان به عنوان برندی با محصولات لاکچری و منحصربهفرد شده است.
جمعبندی
بهعنوان یک کارآفرین یا مدیر، شما باید همیشه به دنبال این باشید که چگونه میتوانید گاو بنفش خود را بسازید و به بازار عرضه کنید. این کار به خلاقیت، نوآوری و تفکر متفاوت با رقبا نیاز دارد. شما باید از روشهای سنتی و معمول بازاریابی فاصله بگیرید و روشهای جدید و جذاب را امتحان کنید.
همچنین، باید به مشتریان خود ارزش اضافه بدهید و آنها را به سفیران برند خود تبدیل کنید. اگر میخواهید در بازارهای روبهرشد و پرتغییر امروز پیشتاز باشید و ماندگار شوید، باید گاو بنفش خود را پرورش دهید و آن را حفظ کنید.
سؤالات متداول
موضوع کتاب گاو بنفش چیست؟
این کتاب یکی از معروفترین و پرفروشترین کتابهای بازاریابی است که ست گودین، یکی از افراد مطرح این حوزه، نوشته است. کتاب به شما نشان میدهد که چگونه میتوانید محصول یا خدمتی بسازید که از رقبا متمایز شود و مورد توجه مشتریان قرار گیرد. کتاب گاو بنفش در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و به بیش از ۳۵ زبان ترجمه شده است.
استراتژی گاو بنفش (Purple cow) چیست؟
استراتژی گاو بنفش نوعی رویکرد بازاریابی است که بر این اصل بنا شده که برای موفقیت در بازارهای رقابتی، باید محصول یا خدمتی ارائه دهید که بسیار متفاوت، جذاب و قابل توجه باشد.
ارتباط استراتژی گاو بنفش با دیجیتال مارکتینگ چیست؟
ارتباط استراتژی گاو بنفش و دیجیتال مارکتینگ این است که هر دو به شرکتها کمک میکنند تا در دنیای رقابتی امروز بتوانند ارزش افزودهای برای مشتریان خود ایجاد کنند و با ایجاد تفاوت و ابتکار، برند خود را معرفی و تقویت کنند.
