راهنمای بهینهسازی تصاویر برای جستوجوی بصری و مرورهای مبتنی بر هوش مصنوعی
تابهحال برایتان پیش آمده است که تصویری از یک وسیله، لباس یا گلی زیبا داشته باشید اما نامش را ندانید؟ اینجا دقیقاً همان نقطهای است که جستوجوی بصری به کمک شما میآید. این فناوری نوآورانه به شما اجازه میدهد تا با استفاده از یک تصویر، دنیای وب را کاوش کنید. ابزارهای محبوبی مانند گوگل لنز (Google Lens)، پینترست لنز (Pinterest Lens) و جستوجوی بصری بینگ (Bing Visual Search) پیشگامان این عرصه هستند.
برای مثال، کافی است تصویر یک گل را در یک موتور جستوجوی بصری بارگذاری کنید تا فهرستی از صفحات وب که شامل تصاویر مشابه و اطلاعات مربوط به آن است را دریافت کنید. اما جذابیت ماجرا به همینجا ختم نمیشود. شما میتوانید با افزودن متن به تصویر، جستوجوی خود را دقیقتر کنید. این قابلیت که جستجوی چندگانه (Multisearch) نام دارد، امکانات جدیدی را فراهم میکند. برای مثال، در گوگل لنز، عکسی از یک بشقاب را بارگذاری کرده و کلمۀ «فنجان» را به آن اضافه کنید تا فنجانهایی که با طرح بشقاب شما هماهنگ هستند، برایتان نمایش داده شوند.
در این مطلب از بلاگ صباویژن به این موضوع میپردازیم که بهینهسازی تصویر برای جستوجوی بصری و مرورهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI Overviews) چرا اهمیت دارد و چگونه انجام میشود.
جستوجوی بصری (Visual Search) چه زمانی به کار میآید؟
فناوری جستوجوی بصری فقط یک ابزار سرگرمکننده نیست، بلکه یک راهحل قدرتمند برای چالشهای روزمره است. در موقعیتهای مختلفی که کلمات برای توصیف یک شیء کافی نیستند یا زمانی که به دنبال الهام بصری هستید، این فناوری به کمک شما میآید. در ادامه به دو کاربرد اصلی و بسیار مفید جستوجوی بصری میپردازیم:
- وقتی نام چیزی را نمیدانید: موتورهای جستوجوی بصری تصویر را تحلیل کرده، شیء مورد نظر را شناسایی میکنند و اطلاعات کاملی را در اختیار شما قرار میدهند.
- وقتی به دنبال موارد مشابه میگردید: این ابزارها در یافتن اشیاء و تصاویری شبیه به آنچه شما به اشتراک گذاشتهاید، عملکردی فوقالعاده دارند.
تفاوت کلیدی جستوجوی بصری با جستوجوی تصویر
شاید بپرسید تفاوت جستوجوی بصری با جستوجوی تصویر (Image Search) که سالهاست از آن استفاده میکنیم، چیست؟ پاسخ ساده است؛ جستوجوی بصری با یک تصویر آغاز میشود (که گاهی با متن همراه است)، در حالی که جستوجوی تصویر به یک عبارت متنی برای یافتن عکس نیاز دارد.
برای مثال، تصویر زیر نتیجه جستوجوی عبارت متنی «کوه دماوند» در بخش تصاویر گوگل است.
جالب است بدانید جستوجوی تصویر همچنان در موارد زیر کاربردی است:
- وقتی تصویر مرجعی در اختیار ندارید: در این حالت، با استفاده از کلمات، آنچه را در ذهن دارید توصیف میکنید.
- وقتی به دنبال تصاویری با ویژگیهای خاص هستید: میتوانید با کوئریهای متنی توصیفی، جستوجوی خود را دقیق و محدود کنید.
مکانیزم جستوجوی بصری چگونه عمل میکند؟
ابزارهایی مانند گوگل لنز، پینترست لنز و جستوجوی بصری بینگ از مدلهای پیشرفتهٔ یادگیری ماشین برای درک و تفسیر محتوای تصاویر بهره میبرند. این مدلها، تصویر ورودی شما را با میلیاردها تصویر موجود در پایگاه دادهٔ خود مقایسه کرده و موارد مشابه را پیدا میکنند. در نهایت، موتور جستوجو تصاویر منتخب را براساس میزان ارتباط رتبهبندی کرده و به شما نمایش میدهد.
نکتهای که در اینجا اهمیت دارد این است که برای اینکه تصاویرتان در نتایج جستوجوی بصری پینترست نمایش داده شوند، حتماً باید آنها را در این پلتفرم بارگذاری یا «پین» کنید، زیرا پینترست تنها از پایگاه دادهٔ داخلی خود برای جستوجو استفاده میکند.
چرا جستوجوی بصری برای سئو و بازاریابی محتوایی یک فرصت طلایی است؟
حضور در نتایج جستوجوی بصری میتواند آگاهی از برند شما را به شکل چشمگیری افزایش دهد و محتوای شما را به عنوان یک منبع معتبر و مرتبط در ذهن کاربران حک کند. دو دلیل اصلی برای این اهمیت روزافزون وجود دارد:
- موج فزایندهٔ جستوجوی بصری: بازاریابانی که تصاویر خود را بهینهسازی میکنند، میتوانند با فراگیر شدن کشف بصری، دیدهشدن برند خود را در نتایج جستوجو تضمین کرده و از رقبا پیشی بگیرند. دادههای Semrush در این زمینه گویای همه چیز است: ترافیک وبسایت گوگل لنز از یک میلیون بازدید در دو سال گذشته، به ۱۰ میلیون بازدید در ماه می ۲۰۲۵ جهش کرده است.
- درخشش تصاویر در نمای کلی هوش مصنوعی (AI Overviews): تکنیکهای بهینهسازی تصاویر برای جستوجوی بصری، آنها را برای جستوجوی تصویر نیز آماده میکند. نمایش تصاویر شما در بخش AI Overviews، حتی اگر به کلیک مستقیم منجر نشود، برند شما را در معرض دید کاربران قرار میدهد و آگاهی از برند را تقویت میکند.
چگونه تصاویر خود را برای صدرنشینی در جستوجوی بصری بهینه کنیم؟
برای اینکه تصاویر شما در نتایج جستوجوی بصری بدرخشند و رتبههای برتر را از آن خود کنند، تنها داشتن عکسهای زیبا کافی نیست. شما باید به موتورهای جستوجو کمک کنید تا زبان بصری شما را بفهمند و زمینه و محتوای هر تصویر را به درستی درک کنند.
این فرایند بهینهسازی، شامل مجموعهای از اقدامات فنی و استراتژیک است که از کیفیت خود تصویر گرفته تا جزئیات پنهان در کدنویسی سایت را دربرمیگیرد. در ادامه، به مجموعهای از نکات کاربردی و کلیدی میپردازیم که به شما کمک میکنند تصاویرتان را برای الگوریتمهای هوشمند جستوجو بهینهسازی کرده و شانس دیدهشدن خود را به حداکثر برسانید.
۱) با تصاویر باکیفیت و شفاف، حرف اول را بزنید
یک تصویر باکیفیت، روشن و متمرکز بر یک سوژهٔ اصلی، کار را برای شناسایی توسط موتورهای جستوجو آسان میکند. در عکسهای محصول، سوژه باید هم در حالت کوچک (Thumbnail) و هم در اندازهٔ کامل، به وضوح قابل تشخیص باشد تا توجه کاربر را در میان انبوه نتایج جلب کند.
۲) سرعت را با فشردهسازی و فرمتهای مدرن به حداکثر برسانید
فشردهسازی تصاویر (کاهش حجم فایل) و استفاده از فرمتهای نسل جدید مانند WebP و AVIF (که بسیار کارآمدتر از JPG یا PNG هستند) سرعت بارگذاری صفحه را به طرز چشمگیری بهبود میبخشد. سایتهای سریعتر، تجربهٔ کاربری بهتری خلق میکنند و این موضوع میتواند با رتبههای بهتر در نتایج جستوجو پاداش داده شود.
برای این منظور میتوانید از ابزار رایگان Squoosh گوگل برای فشردهسازی و تبدیل فرمت تصاویر خود استفاده کنید.
۳) با نام فایل و متن جایگزین توصیفی، به تصاویر خود هویت ببخشید
نام فایل توصیفی (مانند red-rose.webp به جای image1001.webp) و متن جایگزین (Alt Text) گویا، به موتورهای جستوجو اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ محتوای تصویر شما میدهند و شانس نمایش آن در نتایج را افزایش میدهند. برای نامگذاری توصیفی و نوشتن متن جایگزین به موارد زیر حتماً دقت کنید:
- نامگذاری فایل: از خط تیره (-) برای جدا کردن کلمات استفاده کنید. نام فایل باید دقیقاً محتوای تصویر را توصیف کند.
- متن جایگزین: آنچه در تصویر دیده میشود را به زبان ساده شرح دهید. برای مثال: «گل رز قرمز کاملاً شکفته با پسزمینهٔ سفید.» این متن علاوه بر کمک به سئو، برای کاربرانی که از صفحهخوانها استفاده میکنند نیز حیاتی است.
۴) با متنهای پیرامون، زمینه را برای درک بهتر فراهم کنید
قرار دادن متن مرتبط در اطراف تصویر (مانند تیترها، توضیحات محصول و کپشنها) به موتورهای جستوجو کمک میکند تا محتوای بصری شما را بهتر درک کنند. برای مثال، اگر تصویری از یک کولهپشتی کوهنوردی دارید و متن اطراف آن به جزئیاتی مانند اندازه، رنگ و کاربردها (مثلاً «کولهپشتی ضدآب مناسب برای طبیعتگردیهای یک روزه») اشاره میکند، موتور جستوجو با اطمینان بیشتری آن تصویر را به جستوجوهای مرتبط پیوند میدهد.
۵) از قدرت نشانهگذاری اسکیما غافل نشوید
نشانهگذاری اسکیما (Schema Markup)، نوعی کد استاندارد است که به موتورهای جستوجو کمک میکند محتوای صفحهٔ شما را عمیقتر درک کرده و آن را بهتر با کوئریها تطبیق دهند. اسکیمای محصول میتواند جزئیاتی مانند قیمت و موجودی را شامل شود و این اطلاعات را مستقیماً در نتایج جستوجو نمایش دهد تا به کاربران نشان دهد که تصویر مورد نظر، یک محصول قابل خرید است.
پس از پیادهسازی اسکیما، از ابزار Site Audit برای بررسی و رفع هرگونه خطا استفاده کنید.
۶) با نقشهٔ سایت تصاویر، راه را به گوگل نشان دهید
نقشهٔ سایت تصاویر (Image Sitemap) فایلی است که آدرس تمام تصاویر مهم سایت شما را به موتورهای جستوجو اعلام میکند و شانس ایندکسشدن و نمایش آنها در نتایج را افزایش میدهد. اگر تصاویر بخش کلیدی کسبوکار شما هستند (مانند سایتهای فروشگاهی، عکاسی یا کاتالوگهای بزرگ)، ایجاد نقشهٔ سایت تصاویر یک اقدام ضروری است.
۷) با Google Cloud Vision API، از نگاه گوگل به تصاویرتان بنگرید
ابزار Google Cloud Vision API قدرتمند به شما امکان میدهد تصاویر را از دید الگوریتمهای گوگل ببینید. با بارگذاری یک عکس، متوجه میشوید که آیا گوگل محصول، لوگوها یا متنهای درون تصویر را به درستی تشخیص میدهد یا خیر. اگر گوگل سوژهٔ اصلی را اشتباه تشخیص دهد، این یک زنگ خطر است و نشان میدهد که باید در نحوهٔ عکاسی یا ارائهٔ تصویر خود تجدید نظر کنید. برای مثال، تفاوت تشخیص دو تصویر از کفش ورزشی را ببینید. با اینکه هر دو پسزمینهٔ سادهای دارند، نتایج کاملاً متفاوت است:
- تصویر اول عمدتاً بر اساس رنگ با برچسبهای «قرمز» و «نارنجی» شناسایی میشود.
- تصویر دوم برچسبهای بسیار مرتبطتری مانند «کفش»، «مد» و «کفش پیادهروی» دریافت میکند.
این تفاوت نشان میدهد که جزئیات ظریف در ترکیببندی، رنگ و وضوح تصویر چقدر میتواند در درک موتورهای جستوجو تأثیرگذار باشد.
۸) محصول را از زوایای مختلف به نمایش بگذارید
عکاسی از یک محصول از زوایای گوناگون، شانس شما را برای حضور در نتایج جستوجوهای بصری مختلف افزایش میدهد. علاوهبراین، به مشتریان کمک میکند تا با دیدن محصول از نماهای متفاوت، تصمیم خرید آگاهانهتری بگیرند.
چگونه مشکلات رایج تصاویر را شناسایی و برطرف کنیم؟
اگر تصاویر شما آنطور که باید دیده نمیشوند، احتمالاً باید متن جایگزین، نام فایلها یا محتوای پیرامون آنها را بهبود دهید. ابزار Site Audit که پیشتر به آن اشاره کردیم، میتواند در این زمینه به شما کمک کند. کافی است وارد پروژهٔ خود شوید، در بخش «Issues» کلمهٔ «image» را جستوجو کنید تا تمام خطاهای مربوط به تصاویر لیست شوند و راهکارهای رفع آنها را دریافت کنید.
بهینهسازی تصویر در عصر هوش مصنوعی مولد
با برجستهترشدن محتوای بصری در نتایج جستوجو و پاسخهای هوش مصنوعی، باید رویکردی فعالانه داشته باشید:
- تحلیل کلمات کلیدی: با ابزار Keyword Overview بررسی کنید کدام کلمات کلیدی هدف شما، نتایج تصویری را فعال میکنند.
- آزمون عملی: خودتان جستوجوهای بصری و چندگانه انجام دهید تا ببینید آیا محتوای شما در نتایج ظاهر میشود یا خیر.
- ردیابی موقعیت: با ابزار Position Tracking، جایگاه خود را در ویژگیهای SERP مانند AI Overviews و بستههای تصویری رصد کنید.
حرف آخر
بهینهسازی تصاویر لازمۀ درخشش در نتایج جستوجوی بصری و مبتنی بر هوش مصنوعی است. با ابزارهایی که در این مطلب به آنها اشاره کردیم، میتوانید به سرعت نقاط ضعف را شناسایی کرده و با اصلاح آنها، بزرگترین تأثیر را بر دیدهشدن کسبوکار خود بگذارید.