تأثیر الگوی خواندن محتوا در بهینهسازی محتوا
چگونه خواندن الگوی محتوا در بهینهسازی محتوا برای جستوجوی ارگانیک تأثیر میگذارد؟
شاید بتوانید با سئوی محتوا برای موتورهای جستوجو، خود را به بالای صفحۀ نتایج جستوجوی گوگل (SERP) برسانید، اما همه میدانیم بعد از این مرحله و کلیک کاربر روی لینک، تازه ماجرای اصلی شروع میشود.
با وجود بمباران اطلاعاتی منابع و سایتهای مختلف، کاربران دیگر هیچ مطلبی را از اول تا آخر نمیخوانند، بلکه آن را با چشمهای خود اسکن میکنند. بهطور مثال، زمانی که به دنبال پاسخ یک سؤال هستید، دقیقاً چگونه مطالبی که احساس میکنید پاسخ شما را در دل خود جای دادهاند، بررسی میکنید تا مطمئن شوید جوابتان در آنجا هست یا خیر؟ آیا از ابتدا تا انتهای تکتک مطالب را خطبهخط میخوانید؟
در این مطلب از ویپدیا 3 الگوی خواندن محتوا برای بهینهسازی محتوا و درک نحوۀ تعامل کاربران را معرفی میکنیم.
الگوی خواندن محتوا چیست؟
کاربران در دنیای اینترنت با واردشدن به یک لینک از ابتدا تا انتهای یک مطلب را نمیخوانند، بلکه آن را مرور و بهاصطلاح اسکن میکنند. پس یک نویسندۀ محتوا، ادمین سایت یا متخصص سئو باید با الگوهای خواندن محتوا آشنا باشد تا بتواند رفتار مخاطب را در مواجهه با هر مطلب پیشبینی کند.
الگوهای خواندن محتوا، بیشتر بر مفهوم UX (تجربۀ کاربری) و مفهوم طراحی محتوا تمرکز دارند تا سئوی محتوا.
اما هر متخصص سئو باید به اهمیت بهینهسازی محتوا دقت کند؛ چراکه گوگل به ارزشمندی محتوا برای کاربران توجه بسیاری دارد. درواقع گوگل برای ارائۀ بهترین پاسخ به سؤالات کاربران سعی میکند درک بهتری از سؤال پیدا کند تا بتواند پاسخ بهتری را به کاربر نمایش دهد. بنابراین، شما باید طبق این الگوریتم (هوش مصنوعی SGE گوگل) محتوای خود را به گونهای بنویسید تا هم گوگل و هم کاربران در فاصلۀ زمانی کوتاهی شما را انتخاب کنند.
تعداد زایدی الگوی خواندن محتوا وجود دارد که در ادامۀ این مطلب، 3 الگوی مهم را بررسی میکنیم که برای بهدستآوردن درک مناسب و همسوبودن با بهینهسازی محتوا به شما کمک میکنند.
1) تولید محتوا براساس الگوی خواندن F یا F Pattern
در الگوی خواندن F، حرکت چشم کاربران، الگویی مانند حرف انگلیسی F را نشان میدهد؛ در متون انگلیسی که نوشتهها از چپ به راست هستند این الگو حرف F است، اما در متون فارسی، به دلیل راست به چپ بودن نوشتهها، الگوی خواندن یک F برعکس است.
در این الگوی خواندن، کاربران تمایل دارند به تیتر اصلی صفحه و همچنین احتمالاً دو یا سه خط اول محتوا با جزئیات نگاه کنند و بعد از آن، مابقی مطلب را با یک نگاه سریع اسکن میکنند. نگاه فوری و اسکنمانند به اینگونه است که کاربران در ادامۀ مطلب فقط به دنبال کلیدواژه یا ردی از پاسخ سؤال خود هستند که توجهشان را جلب کند و این کار را تنها با یک نگاه اجمالی به کل صفحه انجام میدهند.
روش بهینهسازی محتوا براساس الگوی خواندن F
برای جلب توجه مخاطب باید محتوای خود را به شکلی بهینهسازی کنید تا از خسته یا ناامیدشدن کاربر از پیداکردن پاسخ سؤالش تا جای ممکن جلوگیری کنید. بهترین روش بهینهسازی محتوا در الگوی خواندن F رعایت موارد زیر است:
- استفاده از عنوانها و زیرعنوانهای واضح و جذاب؛
- استفاده از تصاویر مرتبط با ابعاد و رنگهای مناسب؛
- بولدکردن (برجستهکردن) کلمات و عبارات مهم.
درواقع شما باید بتوانید کاری کنید که چشم کاربر موارد مهم را بهراحتی پیدا و دنبال کند تا مطمئن شود پاسخ سؤال خود را در محتوای شما به دست میآورد. رعایت مواردی که در بالا به آنها اشاره کردیم در بازاریابی محتوایی بسیار مهم است؛ چراکه باعث کاهش نرخ پرش شده و به جذب کاربران سایت کمک زیادی میکند.
2) تولید محتوا براساس الگوی کیک لایهای (Layer Cake Pattern)
الگوی کیک لایهای شبیه به الگوی F است، اما شامل اسکن صفحه در یکسری از لایهها، با تمرکز بر سرفصلها و عنوانهای فرعی صفحه است. این الگو براساس این ایده شکل گرفته است که کاربران به دنبال اطلاعاتی هستند که سازماندهیشده و بهراحتی قابل پیمایش هستند.
الگوی خواندن کیک لایهای تقریباً شبیه مجموعهای از راهراههای افقی و فضاهای خالی بین آنهاست که شبیه یک کیک لایهای (یک سطح کیک، بعد روکش، دوباره یک سطح کیک و…) است.
جدای از انتظار برای خواندن تکتک کلمات، الگوی کیک لایهای تا حد زیادی مؤثرترین راه برای اسکن صفحات است و در بیشتر مواقع تضمین میکند که کاربران اطلاعات موردنظر خود را در صورت وجود، پیدا میکنند.
در الگوی خواندن کیک لایهای، کاربران شما روی عناوین فرعی و سرفصلهای محتوا تمرکز میکنند تا ساختار را درک کنند و اساساً به دنبال اطلاعاتی هستند که پاسخ مستقیم را در بر میگیرد و بههیچوجه به خواندن مقدمه علاقه ندارند.
نحوۀ بهینهسازی الگوی کیک لایهای
با بهینهسازی الگوی خواندن محتوا بهصورت کیک لایهای میتوانید محتوای خود را برای ارتقای نرخ تعامل، ساختاربندی کنید. برای این کار شما به کاربرانی که زمان محدودی دارند یا حوصلۀ خواندن مطالب طولانی را ندارند احترام میگذارید و مطالب دقیق را دستهبندیشده و واضح در اختیارشان قرار میدهید. برای افزایش تعامل کاربران با محتوا کافی است موارد زیر را رعایت کنید:
- عناوین با فونت خوانا و سایز بزرگتر؛
- تغییر فونت یا تغییر رنگ در بدنۀ محتوا؛
- تمایز آشکار عنوانها از زیرعنوانها؛
- استفاده از افکتهایی مانند shadow ،underlining ،bolding در صورت نیاز و همخوانی با طراحی صفحه.
در ادامه، توصیه میکنیم در روش بهینهسازی الگوی خواندن محتوا بهصورت کیک لایهای، از تصاویر جذاب و گویا برای افزایش نرخ تعامل کاربران نیز استفاده کنید.
3) تولید محتوا براساس الگوی نقطهبهنقطه (Spotted pattern)
الگوی اسکن نقطهای شامل تثبیت کلمات خاص یا تکههایی از کلمات است که در سراسر صفحه پخش شدهاند. در این الگوی خواندن محتوا، کاربر کلمات را به یکی از دو دلیل زیر انتخاب میکنند:
- کلمات از نظر بصری در متن برجسته میشوند؛ زیرا سبک متفاوتی دارند؛ مانند لینکها، کلمات با رنگهای متفاوت، کلمات پررنگ، لیست جدولی بولتدار (bulleted lists).
- کلمات خواندهشده شبیه کلماتی هستند که کاربر برای یافتن پاسخ سؤال خود به دنبال آن است. برای مثال: حروف بزرگ برای یک آدرس یا اعداد برای یک ارائۀ اطلاعات عددی.
نحوۀ بهینهسازی برای الگوی نقطهبهنقطه
بهترین راه برای بهینهسازی محتوا با استفاده از الگوی خوانش نقطهبهنقطه، استفاده از کلمات کلیدی اصلی در مکانهای استراتژیک محتواست. بنابراین، بهتر است کلمات مهمی که کاربر را جذب میکنند در تیترهای اصلی و زیرعنوانهای شما برای الگوهای Layer Cake و F Pattern استفاده شوند، اما پیشنهاد میکنیم از تأثیر شگفتانگیز مواردی مانند انکرتکست (Anchor text) هم غافل نشوید.
بنابراین، استفاده از انکرتکست برای ارتقای ساختار لینکسازی داخلی محتوا، که بدیهی است پس از استفاده از کلمات کلیدی در متن شما یک عامل رتبهبندی است، کاربران شما را تشویق میکند تا زمان بیشتری را در سایت شما بگذرانند و پاسخ سؤال خود را در سایت شما و نه در سایت رقبا پیدا کنند.
از طرفی، اگر طراحان وب در نامگذاری لینکها، متفاوت به نظر رسیدن کلمات مهم با بقیۀ متن و همچنین ایجاد لیستهای گلولهدار (بولتدار) بهخوبی کار کنند، الگوی اسکن نقطهای کمی بیشتر از الگوی F عمل میکند.

به تصویر بالا که بهعنوان یک مثال برایتان درنظر گرفتهایم توجه کنید. با استفاده از سیستمهای ردیابی چشم (Eye tracker) برای بررسی کاربری که در حال تحقیق درمورد پیادهگردی در آمریکای جنوبی به سایت southamericabackpacker.com مرجعه کرده است، متوجه میشویم که وی مستقیماً لیست کوتاه و گلولهای (بولتدار) در توضیحات هر پیادهروی را اسکن کرده است. او احتمالاً محتوای موجود در لیستها را جالب یا مفید میدانسته؛ زیرا پس از اسکن اولین لیست گلولهای، بدون توقف هشت لیست گلولهای دیگر را هم اسکن کرده است.
نحوۀ تعامل کاربران با محتوای خود را درک کنید
یک راه خوب برای درک این موضوع که مخاطبان چگونه با محتوا درگیر شده و ارتباط برقرار میکنند، تحقیقات «ردیابی چشم» (Eye tracker) است. این تحقیقات به شما کمک میکنند تا جزئیات نحوۀ نگاه کاربران به محتوا و نحوۀ ردکردن یا خواندن آن را تشخصی دهید. استفاده از ابزارهایی مانند هاتجر (Hotjar) که دارای ویژگی نقشهبرداری حرارتی مناسبی هستند، به شما کمک میکنند تا متوجه شوید کاربران بیشتر وقت خود را در کدام بخش محتوا صرف میکنند.
همچنین با استفاده از ابزاری مانند GA4 میتوانید رویدادی را برای زمانی که کاربران پیمایش میکنند، تعریف کنید. درواقع شما با درک درست رفتار کاربر مبنی بر اینکه مخاطبان پس از خواندن چند خط اول محتوا، سایت شما را ترک نمیکنند، میتوانید برای کاربرانِ الگوی F، محتوای مناسبی آماده کنید؛ یا اینکه متوجه میشوید باید ساختار محتوای خود را به گونهای برای کاربران الگوی کیک لایهای بهینهسازی کنید تا بهراحتی در صفحه پیمایش (اسکرول) کنند.
اگر بهصورت مداوم نحوۀ رفتار مخاطب با محتوای تولیدشده را بررسی کنید، میتوانید برای بهینهسازی محتوا اقدامات لازم را انجام دهید و خود را از رقبا متمایز کنید.
کلام آخر
هنگامی که متنی را در یک صفحۀ وب آپلود، ویرایش یا سازماندهی میکنید، به خاطر داشته باشید که باید نحوۀ ارائۀ محتوایتان را با یکی از الگوهای خواندن محتوا و اسکن متن مانند الگوی F، الگوی نقطهبهنقطه، الگوی کیک لایهای یا دیگر الگوهای متداول بهینهسازی کنید.
همچنین، بهتر است بدانید که بهندرت، کاربرانی وجود دارند که تمام یک محتوای 3هزارکلمهای یا بیشتر را بخوانند. پس بهتر است با تقسیمبندی محتوای خود به بخشها و لیستهای بولتوار، با استفاده از زیرعنوانهای معنیدار و با استایل بصری خاص برای کلمات کلیدی، کاربران را به درک محتوا و یافتن پاسخ سؤالی که به دنبال آن هستند تشویق کنید.